Nöbetçi Eczaneler
TALPA Başkanı Kaptan Pilot Okan Üreksoy, havacılık sektöründe yaşanan yeni gelişmelerle ilgili değerlendirmelerde bulundu.
Dünyada yapay zekayla kokpitte tek pilot dönemine geçme konusundaki tartışmalarla ilgili Üreksoy, “Bazı üreticiler insan faktörünü otomasyonla destekleyerek uçuşlarda bir pilotla operasyon yapılabileceğini savunmakta. Otonom sistemler, yapay zekâ (YZ) ve ileri düzey otomasyon çözümleri, operasyonel verimliliği artırma ve maliyetleri düşürme vaadiyle gündemi belirliyor. Bu dönüşümün en tartışmalı başlıklarından biri ise kokpitte tek pilot uygulamasıdır. Ancak bu yaklaşım, emniyet, etik, operasyonel gerçeklik ve kamu güveni açısından çok boyutlu riskler barındırmaktadır” diye konuştu.
İNSANI DESTEKLEYEN BİR YAPI OLMALI
Modern havacılık operasyonlarının temelinde iki pilotlu sistemin yer aldığını hatırlatan Dernek Başkanı Üreksoy konuşmasında şunları söyledi:
“Bu yapı yalnızca görev paylaşımı değil; aynı zamanda hata yakalama, doğrulama ve kritik karar destek mekanizmaları sunar. Birçok kaza incelemesi, ikinci pilotun varlığı sayesinde büyük faciaların önlendiğini ortaya koymaktadır. Tek pilot sisteminde, ani gelişen bir sağlık sorunu, kokpitin tamamen işlevsiz hale gelmesine neden olabilir. Uzun menzilli uçuşlarda zihinsel yorgunluk, tek pilot üzerinde ciddi bir emniyet riski yaratır. Tek pilot uygulamasının arkasındaki temel motivasyonlardan biri ekonomik baskıdır. Tek pilot konsepti, havacılığın mevcut hukuki ve düzenleyici altyapısıyla da çelişmektedir. Yapay zekâ ve otomasyon, havacılığın geleceğinde önemli roller oynayacaktır. Ancak bu geleceğin insanı dışlayan değil, insanı destekleyen bir yapıda olması gerekir. Türkiye Havayolu Pilotları Derneği (TALPA) olarak, azaltılmış mürettebat ve tek pilot operasyonları konularında emniyetin her zaman öncelikli tutulması gerektiğini savunuyoruz. Gelecek; ancak bilgi, sorumluluk ve sağduyuyla şekillendirildiğinde güvenli olacaktır.”
Son dönemde artan kalp krizi vakalarının havacılık sektöründe de gözlemlendiğini ifade eden Kaptan Pilot Okan Üreksoy, “Özellikle son zamanlarda pilotlarda da ani kalp rahatsızlıkları ve kardiyovasküler problemler görülmüştür. Gerek sahadan gelen geri bildirimler gerekse bazı ülkelere ait ön raporlar, son yıllarda pilotlar arasında ani kardiyak olaylarda artış yaşandığına işaret etmektedir. Bu durumun nedenleri arasında COVID-19 sonrası etkiler, kronik stres, düzensiz uyku-uyanıklık döngüleri, uçuş sıklığının artması ve buna bağlı fizyolojik yorgunluk, yetersiz ya da gecikmeli medikal takip gibi etkenlerin sayılabileceğini söyledi.